'Schoon water realiseer je met elkaar'

06-11-2025

Al in 2000 werd door de Europese Commissie de Kaderrichtlijn Water (KRW) opgesteld. Uiterlijk in 2027 moeten alle wateren in de EU van een goede kwaliteit zijn. In Flevoland wordt door de landbouwsector al tien jaar gewerkt aan het behalen van deze doelstelling, middels het Actieplan Bodem & Water (ABW). Toch zijn we er nog niet, weet LTO Flevoland bestuurder Ton Kempenaar.

Deze herfst zit Kempenaar midden in de herijking van het ABW, waarin de provincie Flevoland, Waterschap Zuiderzeeland en LTO gezamenlijk optrekken. “Dat proces is in het voorjaar gestart en loopt tot het einde van dit jaar”, legt hij uit. “Eén van onze speerpunten is het helder communiceren over de normen én de gemeten waardes van nutriënten en chemische stoffen in het Flevolandse oppervlaktewater.”

Inzichtelijk
Inmiddels zijn de meetresultaten van het waterschap voor iedereen inzichtelijk. Kempenaar: “Op de achtergrond is hard gewerkt aan een online viewer waarmee de kaarten, meetpunten en gemeten waardes binnen de provincie zijn te bekijken. Voor de landbouw in Flevoland zijn er acht waterlichamen van belang: twee in de Noordoostpolder, vier in Oostelijk en twee in Zuidelijk Flevoland. De tochten en vaarten zijn gegroepeerd, afhankelijk van de achtergrondbelasting. Is er bijvoorbeeld sprake van kwel in een gebied? Dat beïnvloedt de metingen, waardoor daar bijvoorbeeld een andere norm voor nitraat geldt.

Beter voor water en portemonnee
Om te voorkomen dat waardevolle meststoffen af- of uitspoelen ziet Kempenaar gelukkig steeds meer boeren een gedeelde bemesting uitvoeren. Het is zaak om bemesting en gewasopname zoveel mogelijk op elkaar aan te laten sluiten. Immers, dan is het risico op uitspoeling het kleinste. “Je helpt er niet alleen de waterkwaliteit enorm mee, het spaart ook nog eens geld uit”, weet hij. “Meststoffen die uitspoelen is gewoon zonde geld.” Praktijkonderzoek laat zien dat er een grote spreiding zit in de N-efficiëntie tussen bedrijven. “Daar kunnen ondernemers nog veel van elkaar leren.”

Kennisdeling
Om die kennisdeling te bevorderen organiseert LTO Flevoland begin 2026 verschillende informatiebijeenkomsten. Daar wordt ook de online viewer getoond en besproken. “Alleen samen kunnen we de KRW-opgave aan en zo de normen halen”, meent de LTO-bestuurder. “Het is een gezamenlijke opgave die collega’s met elkaar in dezelfde regio moeten oppakken. Je ziet in de praktijk goede voorbeelden, zoals een groep akkerbouwers- en bloembollentelers in de Noordoostpolder, die samenwerken om normoverschrijding van gewasbeschermingsmiddelen te voorkomen. Dit zou ik graag op veel meer plekken zien. Bij deze groep assisteert ook het waterschap, door bijvoorbeeld metingen uit te voeren en kennis te leveren.”

Vergeet niet de bodem
Door de naderende KRW-deadline ligt logischerwijs hier momenteel sterk de focus. Kempenaar doet daarom een oproep: “Laten we de bodem in het geheel niet vergeten. In de beginperiode van het ABW is er veelvuldig op de bodem ingezoomd, maar het zwaartepunt ligt nu vooral bij de waterkwaliteit. We hebben geleerd dat een gezonde bodem niet garant staat voor goed water, maar weten dat dit cruciaal is voor een gezond gewas. We moeten er daarom voor waken dat de bodemkwaliteit niet ondergesneeuwd raakt in het geheel.”