Samen natuurdoelen én waterhuishouding aanpakken

24-08-2026

Zeven agrarische ondernemers in Zeewolde slaan de handen ineen om gelijktijdig twee problemen op te lossen. De verbetering van de waterhuishouding van hun percelen combineren ze met een groenblauwe dooradering. Want die zorgt ervoor dat de natuur beter kan gedijen. Een verbeterde waterkwaliteit is daarbij cruciaal.

Eind vorig jaar is een SIG-subsidie (Samenwerking Integrale Gebiedsontwikkeling) toegekend aan het project Gekantelde Kavels Dodaarsweg. Zeven agrarische ondernemers, die allemaal met grond aan de Dodaarsweg en Ibisweg in Zeewolde liggen, maakten een plan dat de waterhuishouding in het gebied moet verbeteren. Natuurvriendelijke oevers en het verbeteren van de waterkwaliteit zijn daarbij ook belangrijke doelen. De SIG-bijdrage is in het kader van het Gemeenschappelijke Landbouw Beleid toegekend. Naast de eigen bijdrage van de deelnemende partijen, en de bijdrage van de provincie Flevoland, wordt het project mede mogelijk gemaakt door een bijdrage van de Europese Unie.

Ambitieus
“Het is een heel ambitieus project om in zijn geheel uit te voeren”, zegt deelnemer Thijs Geerse. Er zijn veel stakeholders die ze aan boord moeten krijgen. Zo wordt een deel van de landbouwgrond gepacht van het Rijksvastgoedbedrijf. Ook Het Flevo-landschap en Staatsbosbeheer zijn eigenaren in het gebied. Daarnaast hebben ze de samenwerking van de provincie, gemeente Zeewolde en het waterschap nodig voor de uitvoering. “2026 staat in het teken van verbinding, om al deze partijen aan boord te krijgen. In onze ogen is er voor iedereen winst te behalen.”

Bodemdaling centraal
Centraal bij de probleemstelling staat de bodemdaling in het gebied. Die zorgde onder andere in 2024 voor grote schade aan de gewassen. Bodemdaling is volgens Geerse niet te stoppen, maar de boeren kunnen wel anticiperen op de mogelijke gevolgen. De kavels aan de Dodaarsweg zakken vooral aan de wegzijde. Hierdoor is er geen natuurlijk afschot meer, waardoor tijdens natte periodes water in de kavelsloten blijft staan. Dat leidt tot wateroverlast. De kavelsloten zijn met 1.800 meter erg lang. Dat bemoeilijkt de waterafvoer. De projectdeelnemers hebben een nieuwe watergang voor ogen, die aan de wegzijde moet komen. Het water kan hier gemakkelijker naar worden afgevoerd. De gesprekken hierover met alle stakeholders zijn gestart. Daarnaast is eind juni het plan van de boeren aan Sjaak Simonse, gedeputeerde met o.a. de portefeuille Bodem en Water, gepresenteerd.

Natuurdoelen
Drie kavels in het gebied doen mee aan het Gebiedsproces Bodemdaling, dat in 2021 van start ging. “In deze plannen wordt niet gekeken naar natuurdoelen en groenblauwe dooradering. In ons project doen we dat wel”, aldus Geerse. De nieuwe sloot krijgt waar dat mogelijk is een natuurvriendelijk 1:5 talud met bijpassende beplanting. Zo sluit het aan op de voorgenomen Etalage A6 en het project Noorderwold-Eemvallei van Het Flevo-landschap.

Waterkwaliteit
Dat het verbeteren van de waterkwaliteit uit oogpunt van de KRW-doelen belangrijk is, verliezen de ondernemers niet uit het oog. In de Roerdomptocht, waar door de boeren op wordt afgewaterd, werd in huidige meetperiode één normoverschrijding van een gewasbeschermingsmiddel gemeten, zo getuige de KRW-viewer. De ondernemers willen dit terugbrengen naar nul. In het project zijn de investering van een spotsprayer opgenomen en een robot die autonoom onkruid kan verwijderen. Deze machines kunnen door de deelnemende partijen op hun eigen bedrijf en bij collega’s worden ingezet.

Hindernissen
De projectpartners hopen dat in 2027 een eerste schop de grond in kan. Het project moet eind 2028 zijn afgerond. “Er is vaker over een nieuwe watergang gesproken, maar de hoge kosten van het aanleggen bleek een grote hobbel”, legt Geerse uit. Nu de SIG-subsidie is toegekend kunnen ze deze hindernis overwinnen en is het aan de stakeholders om zich hieraan te committeren. Met hulp van zelfregelbare stuwen kunnen de ondernemers in de toekomst zelf het waterpeil nauwgezet controleren. Zo wordt in droge periodes voorkomen dat teveel water wordt afgevoerd, waarmee veenoxidatie wordt tegengegaan, en kan in natte periodes juist snel water worden afgevoerd. Binnen het aangevraagd project is ook een hoofdstuk opgenomen waarbij de ondergrondse opslag van water wordt onderzocht, met als doel niet langer afhankelijk te zijn van beregenen met kostbaar bronwater.

Voor boer en burger
Gekantelde Kavels laat zien hoe tien individuele maatregelen worden ingezet voor gezamenlijke doelen. Het gaat niet alleen om het verbeteren van de bodem- en waterkwaliteit en biodiversiteit, maar ook om de sociaaleconomische aspecten. Zo liggen er plannen om bijeenkomsten voor collega-ondernemers te houden en worden ook inwoners uit de naburige plaatsen uitgenodigd de natuur in te trekken en het project te volgen.